އިޞްލާޙުކުރަން އުޅޭ މީހާ، މީސްތަކުންގެ ކިބައިގައިވާ ގޯސްތައް އިޞްލާޙުކުރާހިނދު ވާޖިބުވެގެންވަނީ: އެމީހުންގެ ނަފްސުތައް ބުއްދިތަކުން ވަކިކޮށް އެއްކިބާކުރުމެވެ. އެއީ ނަފްސު ބުއްދީގެ މައްޗަށް (އެއްކޮށް) ވެރިވިޔަ ނުދިނުމަށެވެ. އެ ނަފްސަކީ އިންސާނާގެ މައްޗަށް އަނިޔާވެރި ވަރުގަދަ ނަފްސަކަށްވިޔަސް، އަދި ކުށްތަކާއި ޙަރާމްކަންކަން ކުރާ ޙާލު އެނަފްސުގެ އަނިޔާވެރިކަމުގައި ދެމިހުއްޓަސްމެއެވެ. ނަފްސު ބުއްދި ފަސާދަކޮށް ކިލަނބުކޮށްލުމުން ބުއްދި ސަލާމަތްވެގެންވާހާ ހިނދަކު އެހިނދުން ކަންކަން

1) މައިންބަފައިންގެ ޙާޒިރުގައި އެމީހުންނަށް ސަމާލުކަމެއް ދިނުމެއްނެތި ފޯނާ ކުޅުން ދޫކޮށްލުން. 2) މައިންބަފައިން ދައްކާ ވާހަކަ ކަނުލާ އަޑުއެހުން. 3) އެމީހުން ފާޅުކުރާ ރައުޔު ބަލައިގަތުން. 4) މައިންބަފައިންގެ ވާހަކައަށް ރިއެކްޓުކޮށް ސަމާލުކަން ދިނުން. 5) ނިކަމެތިކަމާއެކު އެމީހުންނަށް ބެލުން. 6) މައިންބަފައިންނަށް ޘަނާކިޔާ، އެމީހުންގެ ރަނގަޅު ވާހަކަތައް އަބަދުވެސް ދެއްކުން. 7) އެމީހުން އުފާވާކަހަލަ ޚަބަރުތަކުގައި ބައިވެރިވުން. 8) އެމީހުންގެ ހުރި އުނި ޞިފަތަކާއި ނުބައި ކަންކަމުގެ

ޤުރްއާނަށް ބަލާއިރު އެކަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުންނާ އިންނަން އެންމެ ޝަރުޠެއް ނޫނީ ނުވެއެވެ. އަދި އެކަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުންނާ އިނުން މަނާކުރާ އެންމެ ކަމެއް ނޫނީ ނުވެއެވެ. އެގޮތުން ޝަރުޠަކީ: ތިބާއަށް އެއަންހެނާ ކަމުގޮސް ހިތްރުހި ރަނގަޅުވުމެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: فَٱنكِحُوا۟ مَا طَابَ لَكُم مِّنَ ٱلنِّسَاۤءِ مَثۡنَىٰ وَثُلَـٰثَ وَرُبَـٰعَۖ (النساء: ٣) "އަންހެނުންގެ ތެރެއިން، ތިޔަބައިމީހުން ހިތްރުހި ހިތާވާ ބަޔަކާ ކާވެނިކުރާށެވެ! ދެމީހުންނާއެވެ. ނުވަތަ ތިން މީހުންނާއެވެ. ނުވަތަ

ޖަވާބަކީ: އޭނާ ޝަރުޢީ ޢިލްމު އުނގެނޭހުށީ ހެޔޮކަމެއްގެ ގޮތުގައި އަދި ﷲ އަށް ކިޔަމަންވުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އެގޮތުން އޭގެ ޒާތުގައި އެކަމަކީ އަޅުކަމެއް އަދި ކުއްތަންވުމެކެވެ. 🔹ދެން އެއަށްފަހު އަންހެނާ ޢިލްމު އުނގެނުންވާހުށީ: ▪️ފުރަތަމަ ކަމަކަށް އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސާއި ﷲ އާ އޮންނަ ގުޅުން ރަނގަޅުކޮށް އިޞްލާޙުކުރުމަށްޓަކައިއެވެ. ▪️އެއަށްފަހު އޭނާގެ ވަށައިގެންވާ މީހުންނާއި، އޭނާގެ ގޭގެ މީހުންގެ ތެރެއިން އޭނާގެ ދަށުގައިވާ މީހުން އިޞްލާޙުކުރުމަށްޓަކައިއެވެ. ▪️ދެން އެއަށްފަހު އޭނާގެ ގާތަ

ޙަދީޘްގައިވަނީ: "ފަހަރެއްގައި ފިޤުހެއް އުފުލާ މީހާ ފިޤުހުވެރިއެއްކަމުގައި ނުވެދާނެއެވެ. އަދި ފަހަރެއްގައި ފިޤުހެއް އުފުލާ މީހާ އެއަށްވުރެ ފިޤުހުވެރި މީހަކަށް އެގެންގޮސްފާނެއެވެ." އަހަރުމެންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކުވެސް މަސައްކަތްކުރަންވީ އެމީހަކަށް ކުޅަދާނަވީ ވަރަކަށް އިސްލާމްދީނަށް ޚިދުމަތްކުރާށެވެ. ޙަދީޘްގައި އައިސްފައިވަނީ: ﷲ ގެ މަގުގައި އެއްލޭ  "އެންމެ ތީރެއްގެ ސަބަބުން ތިން މީހަކު ސުވަރުގެ ވަންނާނެއެވެ. އެ ތީރު ހެދި މީހާއާއި، އެ ތީރު ދިން މީހާއާއި، އެ އެއްލި މީހާއެވެ." އ

ބައެއް މީހުން ގޭގައި ނުވަތަ އޮފީސް ތަނެއްގައި މަސައްކަތެއްކުރަން ބަޔަކު މީހުން ގެނެސްފައި، ދެން ނަމާދު ވަޤުތުވުމުން އެމީހުން އެތަނަކަށް ދޫކޮށްލާފައި އޭނާ އެކަނި ނަމާދަށް ދެއެވެ. މިއީ ޢާއްމު މުސްލިމުންނަށް ނަޞޭޙަތްތެރިވެ އިޚްލާޞްތެރިވުމާ ނުބައްދަލު ކެހިވެރިކަމެކެވެ. ޙަދީޘްގައިވަނީ ދީނަކީ ނަޞޭޙަތްތެރިވުންކަމެވެ. ކިއެއްތަ، މަސައްކަތް ހުއްޓުވާފައި އެމީހުންވެސް ތިބާއާއެކު ނަމާދަށް ގެންދާށެވެ. އެމީހުންނަކީ މަޖޫސީން ނުވަތަ ހިންދީން ނުވަތަ އެނޫންވެސް ދީނެއްގެ ބަޔަކު ނަމަ، ބަންގިއާއި

🌴 ޚާލިދު ބްނު މަޢުދާނު (103ހ) ވިދާޅުވިއެވެ: ”އެމީހަކަށް ހަތަރު ލޮލެއްވާ މީހަކު މެނުވީ އެކަކުވެސް ނުވެއެވެ. އެއީ އޭނާގެ ދުނިޔަވީ ދިރިއުޅުމުގެ ކަންކަން އެއިން ބެލުމަށް އޭނާގެ މޫނުގައިވާ ދެ ލޮލާއި، އާޚިރަތުގެ ކަންކަން އެއިން ބެލުމަށް އޭނާގެ ހިތުގައިވާ ދެ ލޮލެވެ. ދެންފަހެ ﷲ އަޅަކަށް ހެޔޮގޮތް މިންވަރުކުރައްވައިފިނަމަ އޭނާގެ ހިތުގައިވާ ދެ ލޯ ހުޅުވައެވެ. ދެން ﷲ ޣައިބުގައި ވަޢުދުވެވޮޑިގެންވާ ކަންކަން އޭނާ ދެކެއެވެ. އެ ދެލޮލަކީވެސް ޣައިބުކަމުގައިވާ ޙާލުގައެވެ. އެގޮތުން ޣައިބުން ޣައިބ

ނަފްސުގެ ޝަހުވަތްތަކުން އެއް ޝަހުވަތުގައި ޙައްދުފަހަނައަޅާ ދިޔުމުން އެހެން ޝަހުވަތްތަކުން އެނަފްސު މަޙުރޫމުކޮށްލުމަކީ، އެނަފްސު ހަމައަކަށް އަޅުވާ މަތަކުރުމަށް އެހީވެ، އަދި ނަފްސު ހަމަޖެއްސުމަށް ބުއްދިއަށް އެހީދޭނެ ކަމެކެވެ. މިގޮތަށް ވަޒަންކޮށް އަޅާކިޔުމަކީ: ނަފްސުތަކުގެ ޝަހުވަތްތަކުން އަންނާނޭ ނަތީޖާތައް އެނަފްސަށް ދައްކައިދިނުމަށްޓަކައި ބުއްދިވެރިން ޢުޤޫބާތްތައް ކަނޑައަޅާދޭ ކަންތަކެވެ. އެވަޤުތެއްގައި ޝަހުވަތު ބޮޑުވެ، އަދި ނަފްސުވެސް އެދުންވެރިކަން ބޮޑުވިވަރަކަށް އެނަފްސު މަތ

🍁 ޘާބިތު އަލްބުނާނިއްޔު (127ހ) ވިދާޅުވިއެވެ: ”މުއުމިނާގެ ނިޔަތް އޭނާގެ ޢަމަލަށްވުރެ މާ ބޮޑުވެގެންވެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން މުއުމިނުއަޅާ، ރޭއަޅުކަންކުރުމަށާއި، ދުވާލު ރޯދަހިފުމަށާއި، އޭނާގެ މުދަލުން (ޞަދަޤާތް) ނެރުމަށް ނިޔަތްގަނެއެވެ. ދެން އެކަމަކު އޭނާގެ ނަފްސު އެކަމަށް ތަންނުދީފާނެއެވެ. ފަހެ އޭނާގެ ނިޔަތް އޭނާގެ ޢަމަލަށްވުރެ ބޮޑުވެގެންވެއެވެ.“ 📖 ޙިލްޔަތުލް އައުލިޔާ 📖 🔹ޝެއިޚުލް އިސްލާމް އިބްނު ތައިމިއްޔާ (728ހ) ވިދާޅުވިއެވެ: ”އެކަކަށްވުރެ ގިނަ ބޭކަލުން މިހެން ވިދާޅުވެފައިވެއ

ނަފްސުގެ ޝަހުވަތްތަކަކީ ބުއްދިއަށް އެންމެ ބޮޑަށް އަސަރުކުރުވާ ކަންކަމެވެ. އަދި ނަފްސުގެ ޠަބީޢަތްތަކުގައި ނުވާކަހަލަ ބާރަކާއި އަތްގަދަކުރުމަކާއި ވެރިވުމެއް ޝަހުވަތްތަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އެގޮތުން ނަފްސު ޝަހުވަތެއްގައި ޖެހި އެދުންވެރިވާހިނދު ބުއްދި އަސީރުކޮށްލައެވެ. އަދި އެނަފްސުގެ އެދުންތައް ޙަޤީޤަތަކަށް ހެދުމަށް ބުއްދި ދަމާ ގެންދެއެވެ. ޝަހުވަތްތަކުން އަސީރުވެގެންވާ ނަފްސަށް ކިޔަނީ ފަޤީރު ނަފްސެވެ. ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ވަނީ ފަޤީރުކަމުން ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވުމަށް އެދި...